De effectentaks: wat betekent dit voor u?

De effectentaks is verschuldigd op effectenrekeningen, waarvan de gemiddelde waarde van de belastbare financiële instrumenten tijdens de referentieperiode meer bedraagt dan EUR 1.000.000,00.

Anders dan onder de eerste – in 2019 vernietigde – effectentaks die berekend werd op persoonsniveau én op geconsolideerde basis, is de effectentaks 2.0 een taks op het niveau van de niet-geconsolideerde effectenrekening zelf. Rekeningen moeten bijgevolg niet meer samengeteld worden. Indien de gemiddelde waarde van een bepaalde effectenrekening meer dan één miljoen euro bedraagt, is de taks verschuldigd. Anders niet.

Een ‘effectenrekening’ is een rekening waarop financiële instrumenten mogen worden gecrediteerd of gedebiteerd.

De ‘belastbare financiële instrumenten’ zijn alle financiële instrumenten, zoals onder meer diegene bedoeld in artikel 2, 1°, van de wet van 2 augustus 2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten, en geldmiddelen, die worden aangehouden op een effectenrekening.

Hieruit kan o.m. worden afgeleid dat geldmiddelen die worden aangehouden op een zicht-, spaar- of termijnrekening niet aan de effectentaks zullen onderworpen worden. Daartegenover staat dat in vergelijking met de eerste effectentaks er veel meer financiële instrumenten gevat worden: uiteraard blijven de aandelen, obligaties en fondsen ‘in scope’, maar daarbij komen nu bijvoorbeeld ook opties, derivaten, futures, turbo’s, speeders, trackers, …

Waar de vorige effectentaks enkel van toepassing was t.a.v. natuurlijke personen (inclusief maatschappen, aangehouden door natuurlijke personen), geldt de nieuwe taks ook voor vennootschappen, stichtingen, VZW’s, verenigingen, verzekeringsmaatschappijen, juridische constructies (Kaaimantaks), …

De fiscale residentie van voornoemde titularis(sen) blijft ongewijzigd van belang: de fiscale inwoners van België zijn de taks verschuldigd op al hun effectenrekeningen, ongeacht of ze in binnen- of buitenland worden aangehouden. Niet-inwoners zullen de effectentaks enkel verschuldigd zijn t.a.v. hun in België aangehouden effectenrekeningen, althans in zoverre ze hiervan door het op hen toepasselijke dubbelbelastingverdrag met België niet zijn vrijgesteld.

Zoals hierboven ook al gezegd, is de effectentaks een taks op het niveau van de effectenrekening zelf. Het aantal titularissen of hun hoedanigheid op de rekening (bv. vruchtgebruiker of blote eigenaar) is verder van geen enkel belang.

Het belastbaar tijdperk (‘referentieperiode’) loopt van 1 oktober X t.e.m. 30 september X+1, tenzij (1) de effectenrekening vroeger wordt afgesloten of (2) de laatste (nog) in een ‘belast land’ wonende titularis emigreert naar een ‘vrijgesteld land’ (cfr. hiervoor). De waarde van elke effectenrekening wordt op het einde van elk kwartaal (‘referentietijdstip’) vastgesteld. Er worden geen extra foto’s genomen (bvb. bij opening of sluiting van de effectenrekening). Alle foto’s worden op het einde van de referentieperiode opgeteld en gedeeld worden door het aantal foto’s en zo bekomt men dan ‘de gemiddelde waarde van de belastbare financiële instrumenten’ van de effectenportefeuille. Bedraagt die meer dan de drempelwaarde van EUR 1.000.000,00, dan zal de effectentaks aangerekend worden. Zo niet, dan zal de taks niet verschuldigd zijn.

Sinds 1 juni 2026 is het tarief verhoogd van 0,15% naar 0,30%. Op een effectenrekening met een gemiddelde waarde van EUR 1.500.000,00 zal m.a.w. EUR 4.500,00 effectentaks verschuldigd zijn. De wet voorziet bovendien in een beperkt correctiemechanisme voor effectenrekeningen die de drempelwaarde nipt overschrijden (max. € 1.030.927,84 na 1 juni 2026). Het bedrag van de taks moet immers worden beperkt tot 10 % van het verschil tussen de gemiddelde waarde van de effectenrekening enerzijds en het drempelbedrag van EUR 1.000.000,00 anderzijds.

Alle referentieperiodes die na 1 juni 2026 afsluiten, worden dus belast tegen het nieuwe tarief van 0,30%. Dit tarief is daarom niet alleen van toepassing op de volgende “gewone” heffing (periode van 1/10/2025 tot 30/09/2026), maar ook op alle afsluitingen van rekeningen en op alle (in aanmerking komende) emigraties na die datum.

De Belgische banken opereren als een vooruitgeschoven ontvangkantoor van de fiscus. Concreet betekent dit dat t.a.v. bij Belgische banken aangehouden effectenrekeningen, de volledige administratie bij die Belgische banken ligt. Dit wil zeggen: tijdige berekening, inhouding, aangifte en betaling van de taks. Uiterlijk eind oktober krijgen alle rekeninghouders een overzicht met daarop alle relevante informatie en uiterlijk 20 december moet de aangifte én de betaling bij de fiscus aangekomen zijn.

Wat de effectenrekeningen ‘in scope’ betreft die buiten België worden aangehouden, daarvoor zal/zullen de rekeninghouder(s) zélf tijdig het nodige moeten doen: niet alleen alle relevante informatie verzamelen, maar ook de berekening maken, een elektronische aangifte via MyMinfin indienen ‘uiterlijk op de laatste dag voor de indiening van de aangifte in de personenbelasting’ én tijdig betalen, d.w.z. ‘uiterlijk op 31 augustus van het jaar volgend op het einde van de referentieperiode’.

Tot slot is het zo dat in zoverre natuurlijke personen de effectenrekening beroepsmatig aanwenden (wat eerder de uitzondering is) of indien de effectenrekening wordt aangehouden door een Belgische vennootschap, de betaalde effectentaks een niet-aftrekbare kost (‘verworpen uitgave’) is.

In het kader van strengere fiscale regels en meer transparantie gelden er nieuwe verplichtingen voor effectenrekeningen.

De wetgever heeft anti‑misbruikregels ingevoerd om te voorkomen dat bepaalde beleggers deze verplichtingen omzeilen. Twee soorten verrichtingen worden daarbij in het bijzonder geviseerd:

• De omzetting van effecten op een rekening naar effecten op naam;
• De splitsing of overdracht van rekeningen met als doel de waarde kunstmatig onder de drempel van één miljoen euro te brengen.

Dit vermoeden kan worden weerlegd, maar in dat geval moet de belastingplichtige aantonen aan de fiscus dat de verrichting een legitiem en niet‑fiscaal doel heeft.

Als één van deze situaties wordt vastgesteld door de Belgische bank waar een effectenrekening van een belastingplichtige wordt aangehouden, is deze verplicht dit te melden aan de Belgische fiscus, ongeacht de motieven die door de klant worden aangevoerd.